TARİH

CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA ANKARA’DA EĞLENCE ANLAYIŞI VE MEKANLAR 

1900 ‘lü yılların başlarında Ankara’da bugünkü anlamda sosyal bir yaşam ve eğlence mekanı söz konusu değildir.O yıllarda bir taşra kenti olan Ankara’da eğlence olgusu daha çok,erkeklerin gittiği kahvehanelerde kendi aralarında türkü söyleme ya da folklorik bir takım oyunlardan ibaretti.Bentderesi kenarında sıralanmış salaş kahvehaneler olsa da kadınlı erkekli eğlenmeye olanak sağlamıyordu.Ailece yapılan tek eğlence gezintisi Cuma ve bayram günlerinde Hatip Çayı ve İncesu Deresi kenarında yapılan pikniklerdi. 
1920’li yıllarda eğlence mekanlarında çeşitlilik ve artış başlamıştır.Ulus’ta 19252te Fresko’nun Barı ile 1926 yılında Çankırı Caddesi üzerinde Elhamra Barı açıldı.Bu iki bar arasında kıyasıya bir rekabet vardı.Fresko’nun barı Ankara’nın batılı anlamda ilk eğlence mekanıdır.Ancak bu barlar yine de erkeklerin gittiği mekanlar olmaktan ileri gitmemişlerdir. 1926’da Fresko’nun barı yıkılarak Karpiç Lokantası açılmıştır.Bu mekanın sahibi İstanbul’dan emirle getirilen Baba Karpiçtir..Politik kadroların ve bürokratların,bu yeni mekanları kullanarak,balolara ve asri düğünlere katılarak halka örnek olmaları beklendiği için bu tür mekanlar,devlet desteği ile oluşturulmuştur.1925 ‘de Cumhuriyet Halk Fırkası’nın girişimleri ve valilerin öncülüğünde diğer illerde de resmi balolar düzenlenmesi kararı alınmıştır. 

Bu balolar,batılılık imajı sunmak ve nasıl medeni olunacağını anlatmak için okul işlevi görmüşlerdir. Tango,Çarliston,Swing gibi Avrupa’da moda olan müzik ve danslar Gazi Orman Çiftliği’ndeki,Marmara ve Karadeniz havuzları kenarındaki lokal ve gazinolarda ve evlerde verilen partilerde uygulanıyor,bunları bilmemek ayıp olduğu için özel dersler alınıyordu.Gazi Orman Çiftliği,Ankaralılar için bir nefes alma ve dinlenme yeri olmuştur.Daha sonra burada açılan hayvanat bahçesi çiftliğin çekiciliğini arttırmıştır.Ama çiftliğin asıl çekiciliği buranın yaratıcısı olan Mustafa Kemal Paşa’dan geliyordu.Onu görmek ve hele hele konuşmak ihtimali bile Ankaralılar için her şeyden fazla anlam taşıyordu.

Modern yaşamın sergilenmesi amacıyla 1926-1927 yıllarında Ulus Meydanı düzenlenerek,meclisin karşısına Şehir Bahçesi ve 1928 ‘de Cumhuriyet’tin kadrolarıyla yabancı ülke temsilcilerinin bir araya gelebileceği Ankara Palas yaptırılmıştır. Bu dönemde kentte yeni ve eski Ankaralılar olmak üzere iki farklı sosyal grup oluşturulmuştur.Yeni Ankaralılar çoğunlukla İstanbul’dan gelen ve değişimi algılamaya,uygulamaya yatkın eğlence hayatında etkin olan kişilerdir.Bu grubun konutlarında düzenledikleri davetler,balolar ve düğünler eğlence hayatını canlandırmıştır.Özellikle Kavaklıdere,Çankaya,Dikmen,Keçiören,Etlik ve Dikmen sırtlarındaki bağ evleri,çevreden yalıtılmış eğlence mekanları olmuşlardır.Ancak bu mekanlarda batılı anlamda ve geleneksel eğlence biçimleri terk edilmemiştir. 

1929’dan sonra Çubuk Barajı’da eğlence mekanı olarak kullanılmaya başlanmıştır.Öteki Ankaralılar ise pehlivan güreşleri,cirit oyunları,seymen alayları ve sıra eğlenceleriyle eğlenmekte ısrarcı olmuşlardır. 

40’lı yıllarda ise batılı anlamda gece kulüpleri açılmaya başlanmıştır.Kızılay’daki Süreyya ile Ulus’taki Ankara Palas Pavyonu,Ankara sosyetesinin gözdeleri olmuştur. Bunlara daha sonra Bomonti ve Kulüp 47 eklenmiştir.Halk kesiminin bu dönemdeki eğlence mekanı ise Gar Gazinosuydu. Sanatçılar ise Ulus’ta Posta caddesindeki Şükran Lokantası ile Acemin Meyhanesinde buluşurdu

1940’lı yıllarda kamusal yaşam,sinema,radyo ve tiyatronun katılımıyla gelişirken Ulus’ta ilk sinemalar ve kitapevleri açılmıştır.Yeni Sinema,Ulus,Büyük Sinema,Park,Süs,Sümer sinemaları bu dönemde faaliyete geçmiştir. 1947’de ilk kez Devlet Tiyatroları kurulmuş,Büyük ve Küçük tiyatrolar gösterime başlamıştır.1930-1950 döneminde özel tiyatrolarla birlikte çoğalan bu türden eğlence mekanları,sosyal yaşamı güçlendirme amacına ulaşmışlardır. 

KAYNAKLAR 
Evren Burçak,20’li yılların Bozkır Kasabası Ankara,AD Kitapçılık AŞ.Ekim 1988 
Gültekin Nevin ve Onsekiz Dişlen,Gazi Üni.Müh Mim.Fak.dergisi Cilt 20 No:1 137-144,2005

Adres Bilgisi

Ali Suavi Sok.1/4 Maltepe / Ankara / Türkiye

Tüm Kadınlar Lobisi TÜKAL derneğine hemen ulaşmak için yukarıdaki bilgileri kullanabilir veya iletişim menusunden E-Mail adresiniz yok ise kısa bir form doldurarak bize ulaşmaktan lütfen çekinmeyini.

İletişim Bilgileri

Web Tasarım Seo Nethizmet